„ზანგეზურის დერეფანზე ძალიანაც არ ვინერვიულებდი,“ — ასეთ პოზიციას გამოთქვამს „ჰარმონიული გლობალიზაციისა და მართვის ინსტიტუტის“ დირექტორი, თეიმურაზ ზაქრაძე, რომელიც „კომერსანტთან“ ინტერვიუში აღნიშნავს, რომ აღნიშნული დერეფანი აბრეშუმის გზას საფრთხეს ვერ შეუქმნის და მასზე მიმდინარე პოლიტიკურ სპეკულაციებს არ იზიარებს.
ზაქრაძის შეფასებით, დღეს მიმდინარე აქტუალური დებატები და პოლიტიკური ხმაური ზანგეზურის დერეფნის გარშემო ძირითადად გეოპოლიტიკურ სპეკულაციებზეა დაფუძნებული და არ არის საფუძველი პანიკისთვის. „აბრეშუმის გზა არის გაცილებით მძლავრი და სერიოზული გეოპოლიტიკური პროექტი, ვიდრე ზანგეზურის დერეფანი,“ — აღნიშნავს ის და განმარტავს, რომ ეს უკანასკნელი არ წარმოადგენს საფრთხეს ევროაზიის მნიშვნელოვანი სატრანსპორტო მარშრუტისთვის.
თეიმურაზ ზაქრაძე განმარტავს, რომ აზიასა და ევროპას შორის ყველაზე მოკლე დამაკავშირებელი გზა თბილისიდან სოხუმის გავლით ყირიმსა და კიევზე გადის. სწორედ ეს სტრატეგიული მარშრუტი ამჩნევს დღევანდელ გეოპოლიტიკურ პრობლემებს — ამ ტერიტორიებს დღეს რუსეთის ფედერაცია აკონტროლებს, რაც ხელს უშლის აბრეშუმის გზის სრულად აღდგენას. მისი თქმით, მოსკოვი ცდილობს ტერიტორიების დაკავებით ხელი შეუშალოს ამ გეგმის განხორციელებას და აბრეშუმის გზის ფუნქციური გამოყენების ხელშეშლას.
„რუსეთი ომობს უკრაინაში იმისთვის, რომ დაიკავოს მარშრუტზე მდებარე მნიშვნელოვანი ტერიტორიები. ეს ეხება როგორც უკრაინის, ისე საქართველოს ტერიტორიულ მთლიანობას. მოსკოვი ცდილობს აფერხოს აბრეშუმის გზის აღდგენა, რადგან ეს ახალი გეოპოლიტიკური წესრიგი საფრთხეს უქმნის რუსეთის ფედერაციას,“ — აცხადებს ზაქრაძე. მისი შეფასებით, აბრეშუმის გზის წარმატებით აღდგენა ნიშნავს რუსეთის გეოპოლიტიკური გავლენის სერიოზულ შემცირებას და ფედერაციის დაშლას მარტივად აღსაქმელ რეგიონებად.
ზაქრაძის თქმით, ტრამპის ადმინისტრაცია გარკვეულწილად იცავს რუსეთის ინტერესებს და არ სურს მრავალპოლუსიანი მსოფლიო დღის წესრიგის დამყარება. „ტრამპის პოლიტიკა მოსკოვის მიმართ არის კომპლექსური და ხშირად ამაზრზენი, რადგან ის ცდილობს შეინარჩუნოს რუსეთის იმპერია ნებისმიერი ფორმით, თუმცა ეს ეწინააღმდეგება ევროპის გაერთიანებულ ძალისხმევას და ახალ გეოპოლიტიკურ რეალობას,“ — აღნიშნავს ზაქრაძე და ხაზს უსვამს, რომ ევროპა ერთიანი ძალებით იბრძვის ახალი წესრიგის შექმნისთვის, სადაც რუსეთის პოზიციები სერიოზულად დასუსტდება.
თეიმურაზ ზაქრაძის პოზიცია ამ საკითხში არის მკაფიო — ზანგეზურის დერეფანი არ წარმოადგენს საფრთხეს აბრეშუმის გზისთვის და მასზე გამოთქმული პანიკური განცხადებები უმეტესად პოლიტიკური სპეკულაციებია, მაშინ როცა აბრეშუმის გზის აღდგენა და განვითარება საქართველოსა და მთელი რეგიონისთვის სტრატეგიულ მნიშვნელობას ინარჩუნებს.
დასკვნა
ზანგეზურის დერეფნის მნიშვნელობა რეგიონში ზრდას ფაქტობრივად ვერ უზრუნველყოფს იმ გეოპოლიტიკურ დინამიკას, რაც აბრეშუმის გზის პროექტს აქვს. საქართველოსთვის კი მნიშვნელოვანია, რომ მომავალში ამ ორივე მარშრუტის პოტენციალი მაქსიმალურად იყოს გამოყენებული, თუმცა აბრეშუმის გზის აღდგენა და უსაფრთხოების უზრუნველყოფა კი პირველ რიგში რუსეთის გავლენას და მის ამბიციებს ებრძვის.